Κόστος ενέργειας στην ΕΕ: Σωστή διάγνωση, ανεπαρκής θεραπεία

Η σύνοδος κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που πραγματοποιήθηκε στις 15‑16 οκτωβρίου, τόνισε ξανά ότι οι εκρηκτικές τιμές ενέργειας βάζουν σε κίνδυνο τα νοικοκυριά, τη βιομηχανία και την ευρύτερη οικονομία.

Παρόλο που η διάγνωση του προβλήματος ήταν ακριβής, οι προτεινόμενες "προσωρινές" λύσεις κρίθηκαν από πολλούς αναλυτές ως ανεπαρκείς για να φέρουν πραγματική ανακούφιση.

Οι ευρωπαίοι αρχηγοί εγκρίθηκαν η αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων του κανονισμού για το μεθάνιο και η παράταση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για τους πιο ευάλωτους βιομηχανικούς κλάδους.

Επιπλέον, προωθήθηκε η ιδέα της εθελοντικής συνένωσης των ενεργειακών αναγκών επιχειρήσεων, με στόχο τη συγκέντρωση μεγαλύτερης ζήτησης ώστε να ενισχυθεί η διαπραγματευτική δύναμη και, θεωρητικά, να "σπρώξει" τις τιμές προς τα κάτω.

Στον τομέα των εκπομπών, ζήτησαν επιτάχυνση της νομοθετικής διαδικασίας για το Αποθεματικό Σταθερότητας της αγοράς (ETS) και επανεξέταση των επιπτώσεων του ETS2, προκειμένου να περιοριστεί η ακραία μεταβλητότητα των τιμών.

Παρά τα καλά λόγια, η πραγματικότητα παραμένει σκληρή: οι τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών έφτασαν στα 88 ευρώ ανά τόνο στις αρχές του μήνα και παρέμειναν πάνω από τα 85 ευρώ στα μέσα του.

Κάθε κίνηση στην αγορά εκπομπών μεταφράζεται άμεσα σε λογαριασμούς ηλεκτρισμού, γεγονός που απαιτεί έναν σαφή, προβλέψιμο μηχανισμό παρέμβασης. Χωρίς τέτοιο πλαίσιο, το ETS κινείται από κίνητρο επενδύσεων σε πηγή αβεβαιότητας.

Η κριτική επικεντρώνεται σε τρία βασικά ελαττώματα: πρώτον, τα προσωρινά μέτρα δεν αλλάζουν τη δομή του κόστους αν δεν συνδεθούν με επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση και ενεργειακή απόδοση- δεύτερον, η συνεχής αναβολή υποχρεώσεων, όπως αυτή για το μεθάνιο, υποσκάπτει την προβλεψιμότητα που απαιτείται από επενδυτές- τρίτον, η έλλειψη μακροπρόθεσμης στρατηγικής κινεί την εντύπωση ότι οι κανόνες μπορούν να μεταβληθούν υπό πολιτική πίεση.