Κύπρος και φυσικές καταστροφές: Τα σχέδια διαχείρισης και η ανάγκη ετοιμότητας

Η Κύπρος, με το ιδιαίτερο ανάγλυφο της και τις έντονες κλιματικές μεταβολές, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της συζήτησης για το πώς θα αντιμετωπιστούν οι πλημμύρες και άλλες φυσικές καταστροφές. Στο "Μεσημέρι και Κάτι" ο κ.

Χρήστος Δημόπουλος, επιστημονικός διευθυντής του Τομέα Πολιτικής Προστασίας του CERIDES, τόνισε ότι η αυξανόμενη αστικοποίηση και η κλιματική κρίση έχουν μεταβάλλει δραστικά το ρίσκο, κάνοντας επιτακτική την ανάγκη για πιο ολοκληρωμένα σχέδια ετοιμότητας.

Σύμφωνα με τον κ. Δημόπουλο, η παραδοσιακή προβλεψιμότητα των πλημμυρών στην Κύπρο είχε πάντα σχέση με το φυσικό ανάγλυφο, αλλά τα τελευταία χρόνια η επέκταση των κατοικημένων περιοχών σε λεκάνες απορροής έχει ενισχύσει την έκθεση των πολιτών σε κίνδυνο.

Ο κίνδυνος, εξηγεί, είναι το αποτέλεσμα τριών παραγόντων: η αδυναμία (hazard), η έκθεση των ανθρώπων και των υποδομών (exposure) και η ευπάθεια (vulnerability).

Η κυβέρνηση, εν μέσω της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2007/60, έχει ήδη υλοποιήσει σχέδια διαχείρισης για 38 λεκάνες, ενώ προβλέπεται να προστεθούν ακόμη πέντε, φτάνοντας συνολικά σε 43 σημεία με μέτρα πρόληψης, προστασίας και προετοιμασίας.

Ωστόσο, ο Δημόπουλος επεσήμανε ότι η "από πάνω προς τα κάτω" προσέγγιση δεν αρκεί. Η κοινωνία πρέπει να αναλάβει ενεργό ρόλο, διατηρώντας τις τοπικές γνώσεις που έχουν διαμορφωθεί σε περιοχές όπως οι ορεινές κοινότητες του Τροόδους. Η απώλεια αυτών των παραδόσεων, λέει, θα αποδυναμώσει την ικανότητα αντιμετώπισης των πλημμυρών.

Στο παράδειγμα της Λεμεσού, τα αντιπλημμυρικά έργα που έχουν υλοποιηθεί λειτουργούν ως "αντιβάρους" στο φόβο των πολιτών, μειώνοντας την έκθεσή τους σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Η συνεχής αστικοποίηση όμως δημιουργεί νέες προκ