Ο μανδραγόρας, το "μαγικό" φυτό που φημολογείται ότι φέρει ανθρώπινες μορφές στις ρίζες του, εμφανίστηκε στην Κύπρο όχι ως φυσικό φαινόμενο, αλλά ως αποτέλεσμα σκόπιμης κατασκευής. Σύμφωνα με τις σημειώσεις του φυτολόγου Π. Γεννάδιου, οι ανθρωπόμορφες ρίζες που βρέθηκαν στο νησί ήταν τεχνητές, φθάνοντες στην τοπική αγορά από την ευρύχωρη ασιατική παραλία.
Ο Γεννάδιος, που έγραφε για τα κυπριακά φυτά στα τέλη του 19ου αιώνα, τόνιζε πως ο μανδραγόρας ήταν ευρέως διαδεδομένος στο νησί και συνδεόταν με πλούσιες δεισιδαιμονίες.
Η ρίζα του φυτού, με την ικανότητά της να διακλαδίζεται και να θυμίζει ανθρώπινα άκρα, ενέπνευσε μια ολόκληρη λαϊκή μυθολογία: από την φήμη ότι "κραυγάζει" όταν απομακρύνεται, μέχρι τις παραξενιές με σκυλιά δεμένα στη ρίζα για να "προστατεύουν" την ακοή του εκσκαφέα.
Η παράδοση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην Κύπρο.
Σε παλαιότερα ευρωπαϊκά κείμενα, όπως το ισπανικό σχόλιο του Andrés Laguna στο έργο του Διοσκορίδη (1651), περιγράφονται παρόμοιες πρακτικές: επιτήδειοι διαμορφώνουν ρίζες σε ανθρώπινη μορφή, προσθέτουν σπόρους και τις πουλούν σε γυναίκες που επιδιώκουν να αποκτήσουν παιδιά.
Η τεχνική αυτή αποδεικνύει πόσο εύκολα μπορούσαν να δημιουργηθούν "θαύματα" με απλό χειροτεχνικό τρόπο.
Στη Μόρφα, ο μανδραγόρας ήταν γνωστός ως "μηλοπηπωνιά" λόγω των αρωματικών, μικρών καρπών του που θύμιζαν μήλα. Παρά τη δημοτικότητα του φυτού, οι τοπικές παραδόσεις προειδοποιούσαν τα παιδιά να μην τρώνε τα φρούτα του, καθώς θεωρούνταν επικίνδυνα.
Η συνύπαρξη φυσικής παρουσίας του μανδραγόρα με τις ανθρώπινες παραμορφώσεις των ριζών του δημιουργεί ένα μοναδικό παράδειγμα όπου η βοτανολογία συναντά τη λαϊκή φαντασία.
1. Πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η "φυσική" δημιουργία όταν οι άνθρωποι αποφασίσουν να παίξουν τον Θεό με ρίζες;
2. Αν οι ρίζες του μανδραγόρα μπορούν να κλαδευτούν σε ανθρώπινα χέρια, τι άλλα "μαγικά" αντικείμενα κρύβονται ήδη στα τοπικά παζάρι;
0 Σχόλια